حسین سبطی، عضو شورای سیاست‌گذاری تدوین تاریخ شفاهی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با تاکید بر اهمیت راهبردی مستندسازی تجربه‌ها و دانش انباشته در بدنه سازمانی گفت: تدوین تاریخ شفاهی در این وزارتخانه، اقدامی پیشرو و گامی جدید در مسیر تبدیل دانش پنهان به دانش آشکار است که می‌تواند زمینه انتقال تجربه‌های مدیریتی، حفظ سرمایه‌های دانشی و تقویت حافظه سازمانی را فراهم کند.
او با اشاره به ابعاد و ظرفیت‌های پروژه تدوین تاریخ شفاهی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اظهار کرد: ویژگی مهم این طرح، ورود هم‌زمان به هر سه حوزه مأموریتی وزارتخانه، یعنی میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی است، رویکردی که امکان ثبت و مستندسازی تجربه‌ها، دانش تخصصی و فرایندهای شکل‌گیری و تحول فعالیت‌ها در این سه حوزه را فراهم می‌کند.
سبطی با بیان اینکه تاریخ شفاهی می‌تواند در ارتقای توانمندی‌های سازمانی و بهبود فرایندهای کاری نقش مؤثری ایفا کند، افزود: برای تغییر رفتار سازمانی می‌توان چهار مسیر اصلی شامل ایدئولوژی، فناوری، جبر یا قانون و آموزش را در نظر گرفت. در این میان، آموزش مبتنی بر نیازسنجی آموزشی، یکی از مسیرهای مهم توانمندسازی نیروی انسانی است و در وزارت میراث‌فرهنگی نیز به‌عنوان یکی از محورهای جدی مورد توجه قرار گرفته است.
این مستندساز و تهیه‌کننده ارشد تلویزیون ادامه داد: در پروژه تاریخ شفاهی نیز آموزش جایگاهی محوری دارد، زیرا ارتقای دانش، افزایش آگاهی تخصصی و تقویت مهارت‌های مرتبط با این حوزه، زمینه را برای اجرای دقیق‌تر و اثربخش‌تر فرایند مستندسازی فراهم می‌کند. بر همین اساس، ارتقای سواد تاریخ شفاهی و توانمندسازی افرادی که در این مسیر فعالیت می‌کنند، از اهداف مهم برنامه‌های آموزشی وزارتخانه به شمار می‌رود.
آموزش تخصصی؛ زیربنای توسعه تاریخ شفاهی در کشور
سبطی با اشاره به برگزاری کارگاه آموزشی تاریخ شفاهی در روزهای پنجشنبه و جمعه هفته جاری در تهران، هدف از این برنامه را تقویت دانش و مهارت‌های تخصصی در مراحل مختلف اجرای مصاحبه‌های تاریخ شفاهی عنوان کرد و گفت: این کارگاه با تمرکز بر سه مرحله پیش از مصاحبه، حین مصاحبه و پس از مصاحبه برگزار می‌شود تا شرکت‌کنندگان با الزامات و ملاحظات حرفه‌ای هر یک از این مراحل آشنا شوند.
او افزود: برگزاری چنین کارگاهی را باید بخشی از یک تلاش گسترده برای ایجاد ظرفیت تخصصی در حوزه تاریخ شفاهی دانست، تلاشی که با برداشتن گام‌های اولیه از سوی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، می‌تواند به شکل‌گیری شبکه‌ای از نیروهای آموزش‌دیده و توانمند برای پیشبرد این پروژه منجر شود.
توسعه پروژه تاریخ شفاهی در ۳۱ استان؛ از تمرکزگرایی تا کادرسازی ملی
این مدرس حوزه فرهنگ و رسانه با تاکید بر ضرورت گسترش جغرافیایی این طرح تصریح کرد: هدف ما این است که مگاپروژه تاریخ شفاهی وزارتخانه در هر ۳۱ استان کشور توسعه پیدا کند و نیروهایی تربیت شوند که توانایی مشارکت مؤثر در اجرای آن را داشته باشند.
سبطی خاطرنشان کرد: از ابتدای شکل‌گیری این پروژه، بر این اصل تاکید داشتیم که اجرای آن نباید به افراد و مجریان مستقر در تهران محدود بماند. ضرورت دارد در سراسر کشور ظرفیت‌های انسانی متناسب شناسایی و آموزش داده شوند و فرایند کادرسازی به‌گونه‌ای پیش برود که امکان مشارکت نیروهای متخصص در استان‌های مختلف فراهم شود.
او ادامه داد: توسعه تاریخ شفاهی در سطح ملی، علاوه بر گسترش دامنه مستندسازی، می‌تواند به شناسایی تجربه‌های متنوع، بهره‌گیری از دانش انباشته در بخش‌های مختلف وزارتخانه و تقویت مشارکت نیروهای بومی در ثبت تاریخ سازمانی کمک کند. تحقق این هدف، مستلزم آن است که آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی در کنار اجرای پروژه، به‌صورت مستمر دنبال شود.
تاریخ شفاهی؛ سرمایه‌ای برای حافظه و میراث سازمانی
سبطی با اشاره به اینکه تاریخ شفاهی هنوز در بسیاری از دستگاه‌های دولتی به‌عنوان یک حوزه تخصصی و نظام‌مند به‌خوبی شناخته نشده است، آغاز این پروژه در وزارت میراث‌فرهنگی را اقدامی مهم در مسیر توجه عملی به این ظرفیت دانست و گفت: هدف اصلی در هر دستگاه باید توان‌افزایی کارکنان باشد و در این کارگاه نیز ارتقای سواد تاریخ شفاهی افراد علاقه‌مند به این حوزه را دنبال می‌کنیم.
او با تاکید بر اینکه ارزش تاریخ شفاهی صرفا به گردآوری خاطرات و روایت‌های فردی محدود نمی‌شود، افزود: این حوزه می‌تواند بستری برای ثبت تجربه‌های زیسته، انتقال دانش تخصصی و حفظ آموخته‌هایی باشد که در جریان فعالیت‌های سازمانی شکل گرفته‌اند؛ دانش‌هایی که در بسیاری از موارد در ذهن و تجربه افراد باقی می‌مانند و در صورت مستندسازی‌نشدن، امکان انتقال نظام‌مند آن‌ها به نسل‌های بعدی کارکنان کاهش می‌یابد.
این پژوهشگر حوزه مستندسازی و تاریخ شفاهی در پایان، تدوین تاریخ شفاهی را اقدامی پیشرو و برخوردار از ظرفیت‌های ماندگار برای این وزارتخانه دانست و اظهار کرد: اعتقاد داریم حاصل این فعالیت می‌تواند نوعی میراث ناملموس باشد؛ چراکه این پروژه هر سه حوزه مأموریتی وزارتخانه را در بر می‌گیرد و انتظار می‌رود در آینده نیز آثار و نتایج ارزشمندی در زمینه ثبت تجربه‌ها، انتقال دانش و تقویت حافظه سازمانی به همراه داشته باشد.
انتهای پیام/
نظر شما